Opec وهاتنا خارێ یا بهایێ پترولێ وپاشئێخستنا سه‌ ربه‌خویا ئابورى یاكوردستانێ

0

کوردپورتال: دلشاد حبیب جبار

Opec كورتاسیا Organization Of The Petroleum Exporting Countries
ئانكو رێكخراوا وه‌لاتێن ره‌وانه‌كه‌رێن پترولێ
هاتیه‌ رامه‌زراندن ژلایێ هه‌ر پێنج وه‌لاتێن (عێراق , ئیران , سعودیه‌, ڤه‌نزه‌ویلا, كوه‌یت) لسالا 1960 لبه‌غدا پایته‌ختێ عێراقێ، نوكه‌ ژمارا ئه‌ندامێن ڤێ رێكخراوێ گه‌هه‌شتیه‌ 12 ئه‌نداما وباره‌گایێ وێ ل ڤییه‌نایه‌ ل وه‌لاتێ نه‌مسا.
ڤێ رێكخراوێ شیانێن به‌رهه‌م ئینانا رێژه‌یا 43% ژپترولا جیهانێ هه‌یه‌ وهه‌روه‌سا یه‌ده‌كه‌كا مه‌زن هه‌یه‌ ب 80% ژیه‌ده‌كا پترولا جیهانێ دهێته‌ خه‌ملاندن.
گرنگترین ئه‌گه‌رێن هاتنا خارێ یابهایێ پترولێ كێمبونا داخوازیێ یه‌ ژلایێ وه‌لاتێن پیشه‌شازى ڤه‌ وپشتبه‌ستنا وه‌لاتێن پێشكه‌فتى لسه‌ر هنده‌ك ژێده‌رێن دى یێن ئێنێرجیێ وه‌ك تیشكا تاڤێ و وزا ئه‌تومى وهه‌ولێن به‌رده‌وام یێن وه‌لاتێن ئه‌ندام ژبو پاراستنا پشكا خو دبازارێن پترولێ دا به‌لێ بریارێن سیاسى ژگرنگترین كارتێكه‌رێن هاتنه‌ خارێ وبلندبونا بهایێ پترولێ یه‌ مینا ناكوكیێن ناڤخویى یێن ئه‌ندامێن رێكخراوێ كو چه‌ندین جارا وه‌لاته‌كێ وه‌كى ئیرانێ داخواز ژوه‌لاتێ سعودیه‌ كریه‌ كو به‌رهه‌مى كێم بكه‌ت ژبو بلند بونا بهاى به‌لێ هه‌مى جارا ژلایێ سعودیه‌ڤه‌ هاتیه‌ ره‌دكرن هه‌ژیه‌ بێژین كو وه‌لاتێ سعودى به‌رهه‌م هێنه‌رێ هه‌ره‌ مه‌زنێ ڤێ ریِكخراوێ یه‌.
هاتنا خارێ یا بهایێ پترولێ ئه‌گه‌رێ سه‌ره‌كى بو ژبو پاشئێخستنا سه‌ربخویا ئابورى یا هه‌رێما كوردستانێ چونكى ئه‌و رێژه‌یا پترولێ كو دشیانێن كوردستانێ دا هه‌ى به‌رهه‌م بینیت دسالا 2014 دا وبویه‌ ئه‌گه‌ر كو بودجه‌یا هه‌رێمێ بهێته‌ برین ژلایێ حكومه‌تا عێراقێ ڤه‌ هندى وێ بودجه‌یێ نه‌بو یاكو ژبه‌غدا بو هه‌رێمێ دهات لدیف بهایێ نوكه‌ داكو هه‌رێم بشێتن پشبه‌ستنێ لسه‌ر پترولا خو بكه‌ت وسه‌ربه‌خویا خو یا ئابورى وه‌رگریت سه‌ره‌راى هه‌بونا رێكه‌فتنا درێژخایه‌ن دگه‌ل وه‌لاتێ توركیا ژبو هنارتنا پترولێ وهه‌بونا بكرا وه‌كى داخویانیێن وه‌زیرێ سامانێن سروشتى دیار دكه‌ن ڤێ چه‌ندێ دگه‌ل گڤاشتنێن ده‌ره‌كى بونه‌ ئه‌گه‌ر كو هه‌رێم نه‌چارببیت كو رێكه‌فتنێ هه‌ر چه‌نده‌ بو ماوێ ساله‌كێژى دگه‌ل حكومه‌تا عێراقێ ئیمزا بكه‌ت وبڤێ چه‌ندێ سه‌ربه‌خویا ئابورى یا هه‌رێما كوردستانێ بو وه‌خته‌كێ دى هاته‌ پاشئێخستن.

Leave A Reply