گرنگه‌ لایه‌نێن سیاسى رێزێ ل یاسایێ بگرن

0
 پارێزه‌ر , شعبان على سیــــارى
پارێزه‌ر , شعبان على سیــــارى
کوردپورتال/ به‌رهه‌ڤ كرن : پارێزه‌ر , شعبان على سیــــارى
مـرۆڤـ هه‌ بویه‌كـێ كۆمه‌لا یه‌تیه‌و نه‌ڤێت بتنێ بژیت و دڤێت دكۆمه‌لگه‌ هه‌كــى َدابیت ، پێدڤیه‌ رێكخستنا په‌یۆه‌ندیێن ( ئه‌رك و مافا ) دچارچوڤى َیاسـا و تیتالان دا رێك بێخیت .
یاســا ، ئه‌وه‌ كۆ په‌یوه‌ندى و ره‌فتارێن خه‌لكى دیاردكه‌ت ورێك دئێخیت ، پێدڤیه‌ دگشتى بن و لسه‌ر چ بنه‌مایێن جیاواز دناڤ به‌را كه‌سه‌كى وكه‌سه‌كێ دى نه‌هێته‌ دانان ، جوداهیكرن دبیته‌ ئه‌گه‌رێ بن پێكرنا ماڤى ژلایه‌كى و ژلایه‌كێ دیڤه‌ گیانى َهه‌ڤركیێ وشه‌رى به‌لاڤ دكه‌ت و نه‌ ئارامیێ دئێخیته‌ دناڤ ملله‌ تیدا .
ل هه‌ موو وه‌لاتان پێدڤیه‌ یاســا سه‌روه‌ربیت ، ئانكۆ كه‌س ژیاسایێ بلند تر نه‌بیت ، یاسا جۆداهیێ ناكه‌ت دناڤبه‌را مروڤاندا، به‌ند ێن وێ ژى پارێزگاریا مافان دكــه‌ن نه‌كۆ بن پێ دكه‌ن .
ژبه‌رگرنگیا ڤى مافـى جارناما جیهانى یامافێ مروڤى دچه‌ند به‌نده‌كان دا جه‌خت(تاكید) ل سه‌ركـریه‌ و دبیژیت:
هه‌ركه‌سه‌ك ل هه‌رجهه‌كى بیت مافێ دانپێدانا كه‌سایه‌تیا یاسایێ یاهه‌ى، هه‌مى مروڤـ به‌رامبه‌رى یاسایێ وه‌كى ئێكن مافێ وێ چه‌ندێ یێ هه‌ى وه‌ك ئێك بێ جوداهى ژلایێ یاسایێ ڤه‌ بهێنه‌ پاراستن.
ل ساڵا 1955 كه‌سه‌كا بناڤێ ( خاتۆن رۆزا پاركس ) خه‌لكا باژێرێ مونتگمریه‌ ل ویلایه‌تا ئه‌لباما ل ئه‌مریكا، كارێ جلك درینێ دكر، ژبه‌ركو ژوان مرۆڤیت ره‌ش بوو هكه‌ جاره‌كێ سیارى پاسا ببان و جهێ مرۆڤێت سپى نه‌با دپاسێ دا لازمه‌ ئه‌وێن ره‌ش ژجهێ خور اببان ، ئه‌گه‌ر وه‌نه‌كه‌ن دێ بسه‌رپێچیا یاسایێ هیته‌حساب كرن ، خاتون رۆزا پشتى سیارى پاسێ دبیت مۆڤه‌كێ سپى یێ ئه‌مریكى سیارى پاسێ دبیت خاتون روزا جهێ خونا رابیــت و بسه‌رپێچیا یاســایا جـوداكه‌ر هاته‌ ده‌سته‌سه‌ركرن ژئه‌گه‌رێ ڤێ روێدانێ ئاریشا ( بایكوتى پاسێن مونتگمرى ) به‌لاڤ بوو، مروڤێت ره‌ش هنده‌ك چــالاكى دژى یاســــا ( جوداكرنا ره‌ش و سپیان ) ئه‌نجامدان ، بڤــى ره‌نگـــى هه‌ڤركیه‌كا ئاشتیانه‌ یا دوور ژتوند و تیژیێ بۆ بده‌ست ڤه‌ ئینانا ماڤێ مروڤى ده‌ست پێكر .

گرنگه‌ ئه‌ڤرو ئه‌م كورد تایبه‌ت لایه‌نێت سیاسى رێزێ ل یاسایێ بگرین نابیت برێكێن نه‌یاسای گه‌لێ خو هه‌م دناف كومه‌لگه‌هێ وه‌ ژده‌رفه‌ برێكن مال په‌ران یان ده‌زگاین راگه‌هاندنێ یان توندو تیژیێ یان خوپێشان دانان دژایه‌تیا سه‌روكێ خو گه‌لێ خو دیروكا خو ده‌ست كه‌فتێت خو ئارمانجیت چه‌ندین ساله‌ كاربودهیته‌كرن بساناهى ژبیر بكه‌ین چیا بهێته‌ گوتن دیف بكه‌ فین بێ بزانین راستیا بابه‌تى جیه‌ و چه‌ند یادروسته‌ چه‌ند برێكین یاسایى هاتیه‌ گوتن بو چێ مه‌به‌ست هاتیه‌ گوتن هنده‌ك ئارمانجێت تاكه‌كه‌سى و سیاسى نه‌ یا نبو هندێ یه‌ كو لایه‌ن پێ بهینه‌ شكاندن ، گرنگه‌ هه‌مى لایه‌نیت سیاسى كاربكه‌ن بو ئه‌فرو پاشه‌روژا گه‌لێ كورد نه‌ك تنێ بو بده‌ست فه‌ ئینانا ده‌نگان و ئامانجێت تاكه‌ حزبى كاربكه‌ین .

Leave A Reply